ครูภูมิปัญญาไทยรุ่นที่ 6“ศูนย์การเรียนรู้ภูมิปัญญาไทย” นายทองปาน  เผ่าโสภาภูมิปัญญาไทย ด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน)ครูทองปาน เผ่าโสภา เป็นผู้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน)  ตามแนวเกษตรทฤษฎีใหม่โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  ทำเกษตรปลอดสารพิษ  ปลูกข้าววิตามินหรือข้าวกล้อง ผักและผลไม้ปลอดสารพิษ ทำปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพจากเศษพืชผักและผลไม้เหลือใช้  ประดิษฐ์เครื่องอัดเห็ด และริเริ่มเพาะเห็ดขอนในไม้ (เห็ดขอนขาว เห็ดบด เห็ดหูหนู) ด้วยต้นทุนต่ำ  นำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาผลิตแชมพูสมุนไพรไร้สารเคมีเพื่อใช้ภายในครัวเรือน  จนประสบผลสำเร็จเป็นแบบอย่างที่ดีในการดำเนินชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง นอกจากนั้นได้จัดตั้งศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงชุมชนหนองกุลา เพื่อถ่ายทอดความรู้ทั้งด้านทฤษฎีและการปฏิบัติ เพื่อให้แก่ ผู้เรียน เกษตรกร องค์กรภาครัฐ และผู้สนใจทั่วไปนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน  ส่งผลให้ชุมชนเข้มแข็ง สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืนการที่ครูทองปาน เผ่าโสภา ได้นำความรู้ด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน)    ที่ตนเองได้ศึกษาค้นคว้า ค้นพบ ฝึกฝนจนประสบความสำเร็จเป็นประโยชน์โดยรวมแก่สังคม    จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ  ให้เป็นครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่  ๖  ด้านเกษตรกรรม ประจำปีพุทธศักราช  ๒๕๕๒องค์ความรู้ ครูทองปานมีความรู้และเชี่ยวชาญด้านเกษตรผสมผสาน พัฒนาการเกษตรตามแนวเกษตรทฤษฎีใหม่ โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติและพัฒนา เป็นองค์ความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติจริง จนประสบผลสำเร็จ ได้แก่

  • การทำเกษตรปลอดสารพิษ  เช่น การปลูกข้าววิตามินหรือข้าวกล้อง การปลูกผักและผลไม้ปลอดสารพิษ  เพื่อการพึ่งพาตนเอง 
  • ทำเกษตรผสมผสาน ปลูกพืชสมุนไพร ต้นไผ่ ต้นสะเดา พืชตระกูลถั่ว ทำปุ๋ยอินทรย์จากเศษพืชผักและผลไม้เหลือใช้ เช่น ต้นถั่ว ฟางข้าว  เพื่อบำรุงดินและพืชผล
  • คิดค้นและดัดแปลงวิธีทำน้ำส้มควันไม้ในปริมาณที่มาเพื่อป้องกันโรคในดินและรากพืช ช่วยให้พืชผลเจิรญเติบโตเข็งแรง
  • ริเริ่มการเพาะเห็ดในขอนไม้ (เห็ดขอนขาว เห็ดบด เห็ดหูหนู) ด้วยต้นทุนต่ำ โดยใช้เศษไม้มะม่วงและเชื้อเห็ดเป็นก้อนวางพิงให้ท่อนไม้เอียง เห็ดจะทยอยออกดอกตามธรรมชาติจนกว่าขอนไม้จะผุ    นอกจากนั้นได้ริเริ่มประดิษฐ์เครื่องอัดเห็ดด้วยตนเอง
  • นำสมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาผลิตใช้ในครัวเรือน ทำน้ำยาซักผ้าสูตรประหยัดจากน้ำขี้เถ้า และทำน้ำหมักมะกรูดปลอดสารพิษ  เป็นต้น

การถ่ายทอดความรู้ครูทองปาน ได้ถ่ายทอดความรู้การเกษตรผสมผสาน และการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่สามารถพึ่งพาตนเองอย่างมีความสุข ให้แก่ นักเรียน ชุมชน และผู้สนใจ ดังนี้

การศึกษาในระบบ : - ถ่ายทอดความรู้แก่นักเรียนที่มาศึกษาดูงานและเข้าค่ายที่ศูนย์การเรียนรู้ ได้แก่ โรงเรียนบางระกำวิทยศึกษา  โรงเรียนประชาสงเคราะห์วิทยา  และโรงเรียนพระพุทธชินราช
การศึกษานอกระบบ : -ถ่ายทอดความรู้แก่ผู้เรียนศูนย์ส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอบางระกำ  และสำนักงานการเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพิษณุโลก- จัดอบรมเกี่ยวกับการทำปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยน้ำชีวภาพ การปลูกพืชเกษตรอินทรีย์แก่ผู้ลงทะเบียนความยากจนของนิคมสร้างตนเองบางระกำ
การศึกษาตามอัธยาศัย : - ถ่ายทอดความรู้แก่เกษตรกรและผู้สนใจมาศึกษาดูงานจากอำเภอต่างๆ ของจังหวัดพิษณุโลก จังหวัดนครปฐม จังหวัดกำแพงเพชร  และจังหวัดสุโขทัย- ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านรายการวิทยุชุมชน

วิธีการถ่ายทอดความรู้วิธีการถ่ายทอดความรู้ของครูทองปาน เน้นการปฏิบัติจริงและนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ ดังนี้- เป็นวิทยากรบรรยายให้ความรู้วิธีการทำปุ๋ยอินทรีย์ น้ำหมัก เพาะเห็ด ฯลฯ- สาธิตและให้ผู้เรียนปฏิบัติจริง เป็นรายบุคคลและรายกลุ่มภายในศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง- นำผู้เรียนศึกษาดูงานในศูนย์การเรียนรู้ฯ และศึกษางานในพื้นที่ของเครือข่าย- ถ่ายทอดความรู้โดยผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ และรายการวิทยุชุมชนการที่ครูทองปาน เผ่าโสภา เป็นบุคคลผู้ทรงภูมิปัญญาด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน)  เป็นผู้สร้างสรรค์และสืบสานภูมิปัญญาดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่องจนเป็นที่ยอมรับของสังคมและชุมชน   จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา  กระทรวงศึกษาธิการ  ให้เป็นครูภูมิปัญญาไทย  เพื่อทำหน้าที่ถ่ายทอด ภูมิปัญญาในการจัดการศึกษาทั้งการศึกษาในระบบ  การศึกษานอกระบบ  และการศึกษาตามอัธยาศัย  ตามนัยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พุทธศักราช  ๒๕๔๒  และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒)  พุทธศักราช  ๒๕๔๕ที่มา : ที่มา : หนังสือภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 6 สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ,http://www.chaoprayanews.com/2012/04/17 ,http://www.rd1677.com/branch.php?id=76220

Leave a Reply

Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.