ครูภูมิปัญญาไทยรุ่นที่ 5“ศูนย์การเรียนรู้ภูมิปัญญาไทย” นายสมลัษณ์  วงศ์สมาโนดน์ภูมิปัญญาไทย ด้านเกษตรกรรมครูสมลักษณ์  วงศ์สมาโนดน์  เกิดเมื่อวันที่  ๗  พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๐๒ ที่จังหวัดนครนายก  เป็นผู้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญในเรื่องการเลี้ยงผึ้งและชีววิทยาของผึ้ง เป็นผู้พัฒนากระบวนการและวิธีการในการเลี้ยงผึ้งและพัฒนาเครื่องมือในการเลี้ยงและผลิตน้ำผึ้งที่มีคุณภาพ คิดค้นวิธีการในการนำตู้อบแสงอาทิตย์มาใช้หลอมไขผึ้ง เครื่องมือกรอกน้ำผึ้ง เผยแพร่ความรู้ในการเลี้ยงผึ้งผ่านสื่อ ICT ส่งผลให้เกิดการพัฒนาวิธีการเลี้ยงผึ้งต่อกลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งอย่างกว้างขวางการที่ครูสมลักษณ์  วงศ์สมาโนดน์ ได้นำความรู้ด้านเกษตรกรรม (นวัตกรรมการเลี้ยงผึ้ง) ที่ตนเองได้ศึกษาค้นคว้า ค้นพบ ฝึกฝนจนประสบความสำเร็จเป็นประโยชน์โดยรวมแก่สังคม  จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา  กระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็นครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่  ๕  ด้านเกษตรกรรม ประจำปีพุทธศักราช  ๒๕๔๙องค์ความรู้ ครูสมลักษณ์มีความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับการเลี้ยงผึ้ง ซึ่งเป็นความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติจริงทั้งหมด อาทิเช่น เทคนิคและวิธีการเลี้ยงผึ้ง  ชีววิทยาของผึ้ง วัสดุ อุปกรณ์ ในการเลี้ยงและผลิตน้ำผึ้ง  ปัญหาของการเลี้ยงผึ้ง การป้องกันกำจัดไรศัตรูผึ้ง การรวมรัง การแยกรัง การคิดต้นทุน การตลาดผลิตภัณฑ์ เป็นต้นนอกจากนี้ครูสมลักษณ์ยังได้พัฒนานวัตกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวกับผึ้ง อาทิ ตู้อบแสงอาทิตย์เพื่อหลอมไขผึ้ง  เครื่องมือการกรอกน้ำผึ้ง  การพัฒนาสร้างคอนเลี้ยงผึ้งในกล่องทำให้สะดวกและประหยัดพื้นที่ในการเลี้ยงผึ้ง  การพัฒนาคุณภาพและควบคุมคุณภาพน้ำผึ้ง  ซึ่งครูสมลักษณ์ได้จากการผสมผสานความรู้จากการเป็นนักวิทยาศาสตร์และนักปฏิบัติอย่างจริงจังต่อเนื่องเกือบ ๒๐ ปี  ปรัชญาของครูสมลักษณ์คือ การศึกษาและใช้ผึ้งเป็นตัวอย่างในการดำเนินชีวิต นั่นคือ การทำหน้าที่ของตนในสังคมอย่างดีที่สุดและเต็มศักยภาพ  โดยไม่เกี่ยงงอนหรือชิงดีชิงเด่นกับใครและไม่เอาเปรียบสังคมการถ่ายทอดความรู้ครูสมลักษณ์ถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงผึ้งอย่างกว้างขวางหลากหลาย ดังนี้

การศึกษาในระบบ : ถ่ายทอดให้นิสิตนักศึกษาในภาควิชาการเลี้ยงผึ้ง ในมหาวิทยาลัยนเรศวร   ตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๕๓๐ จนปัจจุบัน
การศึกษาตามอัธยาศัย : -  ถ่ายทอดให้ความรู้ด้านการเลี้ยงผึ้งกับประชาชนตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๑ เป็นวิทยากรให้ศูนย์อนุรักษ์และขยายพันธุ์ผึ้งพิษณุโลก หลังจากปี พ.ศ. ๒๕๔๑ ได้จัดอบรมเรื่องการเลี้ยงผึ้งให้แก่กลุ่มผู้สนใจและกลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งเป็นประจำ-  ถ่ายทอดความรู้ผ่านสื่อ ICT (Gotoknow.org)-  ถ่ายทอดความรู้ให้กรรมการเครือข่ายกลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งภาคเหนือตอนล่างแห่งประเทศไทย

วิธีการถ่ายทอดความรู้ครูสมลักษณ์ ถ่ายทอดความรู้และนวัตกรรมเกี่ยวกับการเลี้ยงผึ้ง ด้วยวิธีการดังนี้

  • การบรรยายในชั้นเรียน การเป็นวิทยากรบรรยายกลุ่มสนใจเฉพาะเรื่อง
  • การสาธิตปฏิบัติให้ดูเป็นตัวอย่าง เช่น การสาธิตวิธีการพิสูจน์น้ำผึ้งแท้ น้ำผึ้งปลอม
  • การพัฒนาสื่อการสอนการให้ความรู้ที่ทันสมัย ปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอน ใช้สื่อการสอนในรูปวิดีทัศน์
  • การออกหน่วยเคลื่อนที่หรือหน่วยบริการทางวิชาการให้ความรู้เรื่องการเลี้ยงผึ้ง
  • ให้ความรู้ในฐานะที่ปรึกษากลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งภาคเหนือตอนล่างแห่งประเทศไทย

การที่ครูสมลักษณ์  วงศ์สมาโนดน์ เป็นบุคคลผู้ทรงภูมิปัญญาด้านเกษตรกรรมเป็นผู้สร้างสรรค์และสืบสานภูมิปัญญาดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่องจนเป็นที่ยอมรับของสังคมและชุมชน   จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา  กระทรวงศึกษาธิการ  ให้เป็นครูภูมิปัญญาไทยเพื่อทำหน้าที่ถ่ายทอดภูมิปัญญาในการจัดการศึกษาทั้งการศึกษาในระบบ  การศึกษานอกระบบ  และการศึกษาตามอัธยาศัย  ตามนัยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช  ๒๕๔๒  และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่  ๒)  พุทธศักราช  ๒๕๔๕ที่มา : หนังสือภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 5 สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ  ,http://www.gotoknow.org/blogs/posts/199763

Leave a Reply

Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.