นายชูศักดิ์ หาดพรหมได้รับการยกย่องจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี ให้เป็น ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 1 ภาคเหนือ ด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน) ประจำปี 2544

ครูภูมิปัญญาไทยรุ่นที่ 1“ศูนย์การเรียนรู้ภูมิปัญญาไทย” นายชูศักดิ์ หาดพรหมครูภูมิปัญญาไทย ด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน)ครู ชูศักดิ์ หาดพรม เป็นผู้ขยายแนวคิดด้านเกษตรผสมผสานในจังหวัดน่าน โดยเน้นการพึ่งตนเอง ไม่ใช้สารเคมี โดยใช้ “บ้านแสงเทียน” ซึ่งเป็นที่ดินที่ใช้ทดลองแนวคิด และได้ผลดี จึงขยายเป็นแหล่งเรียนรู้ของผู้สนใจและเกษตรกรทั่วไปทั้งในจังหวัดน่านและ ต่างจังหวัด นอกจากนี้ยังได้ริเริ่มจัดตั้งกลุ่มสหกรณ์พันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ โดยเป็นศูนย์กลางในการขยายพันธุ์พืชและพันธุ์สัตว์ที่หายาก และเป็นพันธุ์แท้ รับรองและเป็นตัวกลางในการจำหน่ายพันธุ์พืชและสัตว์องค์ความรู้ใน ช่วงระยะเวลาแรกที่เกิดแนวคิดในการทำเกษตรแบบพึ่งตนเองนั้น ครูชูศักดิ์ได้ทำการทดลองทำเกษตรผสมผสาน บนเนื้อที่ของตนเองประมาณ 22 ไร่ แล้วจึงได้พบว่าจากที่เคยพึ่งพาปัจจัยภายนอกเพื่อการผลิต เช่นการใช้ปุ๋ย ยาฆ่าแมลง ใช้สารเคมีต่าง ๆ ก็หันมาพึ่งตนเองเป็นหลัก ลดการใช้สิ่งเหล่านั้น หันมาผลิตในแนวทางการผสมผสานและเกื้อกูลกันระหว่างพืชกับสัตว์ และพืชกับพืช โดยจัดสัดส่วนการผสมผสานให้เป็นไปอย่างเหมาะสม และเกิดประโยชน์อย่างสูงสุด มีความสมดุลของสภาพแวดล้อมหรือความหลากหลายทางชีวภาพอย่างต่อเนื่อง อัน ทำให้เกิดผลในทางเพิ่มพูนความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ดิน น้ำ เป็นต้น

  • การฟื้นฟูและปรับปรุงดินเป็นการอนุรักษ์หน้าดินโดยไม่ไถหน้าดิน ปลูกพืชตระกูลถั่วเพื่อคลุมดิน ไม่เผาทำลายวัชพืช แต่จะเอาเศษพืชและวัชพืชมาคลุมดินไว้เพื่อให้เกิดความชุ่มชื้น เมื่อเศษพืชและวัชพืชย่อยสลายก็จะกลับไปเป็นอาหารของพืชอีก การปราบวัชพืชและศัตรูพืชนั้นก็ไม่ต้องใช้สารเคมี แต่ใช้วิธีการทางชีวภาพแทน คือการปลูกพืชหลาย ๆ ชนิดผสมผสานกัน พืชบางชนิดจะเป็นตัวกันแมลงมิให้มาทำลายพืชชนิดอื่นได้
  • การขยายพันธุ์พืช ผัก และไม้ผลการขยายพันธุ์ผัก เช่น ผักสวนครัวและผักที่เป็นหัวใต้ดิน ก็จะทำการเพาะเมล็ด โดยการเก็บเมล็ดจากต้นที่สมบูรณ์ ทำการเพาะเมล็ดโดยการทำนั่งร้าน ยกแปลงเพาะสูงจากพื้นดินการแก้ปัญหาโรคเน่าคอดินก็จะใช้เปลือกไข่บุบพ่อแตกผสมกับดินตากแดดทิ้งไว้ประมาณ 1 อาทิตย์ แล้วโรยเมล็ดพันธุ์ที่ต้องการขยายลงในแปลง หมั่นดูแล รักษารดน้ำ เมื่อต้นกล้าโตพอประมาณก็แยกออกปลูกในแปลงที่เตรียมไว้สำหรับไม้ผลก็จะขยายพันธุ์โดยการเสียบยอด ติดตา และทาบกิ่ง โดยจะต้องเลี้ยงต้นพันธุ์พื้นบ้านให้เป็นต้นแม่ เมื่อโตและสมบูรณ์แล้วจึงจะนำกิ่งพันธุ์ดีมาขยายพันธุ์ต่อไป
  • การขยายพันธุ์สัตว์ชาวบ้านและผู้สนใจทั่วไปจะได้รับความรู้ เทคนิควิธีในการขยายพันธุ์สัตว์เลี้ยงต่าง ๆอย่างละเอียด เช่นการขยายพันธุ์หมู พันธุ์เป็ด ไก่ พันธุ์ปลา พันธุ์กบ เป็นต้น
  • การใช้หลักการจุลินทรีย์ธรรมชาติ (Effective Micro-organisms:EM) มาประยุกต์ใช้กับ การบำรุงดิน ซึ่งเป็นการรวมเชื้อจุลินทรีย์ที่อากาศต้องการและไม่ต้องการเข้าไว้ด้วยกัน เป็น จำนวนหลายชนิด เพื่อให้เกิดการทำงานร่วมกันในธรรมชาติและทำให้เกิดผลดีแก่ดินอย่างถาวร

การถ่ายทอดองค์ความรู้“บ้านแสงเทียน” ได้ส่องประกายแสงนำทางชีวิตให้แก่ผู้คนในหมู่บ้านมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยมีการพัฒนากระบวนการเรียนรู้และการถ่ายทอดความรู้อย่างเป็นระบบ ชาวบ้านมาเรียนรู้และสามารถนำไปใช้ในวิถีชีวิตของตนเองได้อย่างมี ประสิทธิภาพ การอบรมให้ความรู้ เกี่ยวกับการเกษตรผสมผสาน ให้แก่ชาวบ้านรุ่นแล้วรุ่นเล่าก็เกิดขึ้นจนเป็นที่มาของเครือข่าย เกษตรผสมผสานที่เกิดขึ้นเพิ่มจากเดิมที่มีแต่เพียงบ้านแสงเทียนเป็น 18 กลุ่มบ้านจากอำเภอต่าง ในจังหวัดน่าน แม้จะมีการขยายเครือข่ายออกไปมากเท่าใด บ้านแสงเทียนก็ยังคงมีความสำคัญ เป็นศูนย์กลางให้แก่ผู้คนและเครือข่ายที่มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางการเกษตร อยู่เสมอ

สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนศรีสวัสดิ์วิทยาคาร จังหวัดน่านและวิชาแพทย์แผนโบราณ   สาขาเภสัชกรรม โรงเรียนแพทย์แผนโบราญ วัดเชตุพน กรุงเทพมหานคร
นายชูศักดิ์  หาดพรม เป็นผู้มีความวิริยะอุตสาหะ ในการประกอบอาชีพและพัฒนาตนเองและศึกษาหาความรู้อยู่เสมอจึงประสบผลสำเร็จเป็นปราชญ์ชาวบ้าน ปัจจุบันเป็นผู้อำนวยการศูนย์การเรียนรู้บ้านแสงเทียนจังหวัดน่าน ซึ่งเป็นสถานฝึกอบรม  ศึกษาดูงานเกี่ยวกับเกษตรทฤษฎีใหม่เครือข่ายศูนย์การเรียนรู้ปราชญ์ชาวบ้านของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์  และได้ รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ชั้นที่ 7  เหรียญเงินดิเรกคุณาภรณ์   โดยสำนัก เลขาธิการคณะรัฐมนตรีผลงานด้านสังคมและการมีส่วนร่วมกับมหาวิทยาลัยฯ  เป็นผู้ที่ทำคุณประโยชน์ต่อส่วนรวมโดยเป็นที่ปรึกษาเครือข่ายเกษตรกรรมยั่งยืน จังหวัดน่าน ที่ปรึกษาเกษตรกรทำสวนอินทรีย์ตำบล    เมืองจัง  จังหวัดน่าน ประธานเครือข่ายเกษตรกรรมยั่งยืนภาคเหนือตอนบน 8 จังหวัดประธานศูนย์   การเรียนรู้แสงเทียน  จังหวัดน่าน   ที่ปรึกษาองค์การบริหารส่วนตำบล   คณะกรรมการผู้นำชุมชุนแห่งชาติ   คณะกรรมการตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ปราชญ์ชาวบ้าน ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ คณะกรรมการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ ทางศูนย์การเรียนรู้บ้านแสงเทียนเป็นสถานที่ ให้ความรู้ ศึกษาดูงานแก่นักศึกษาในสาขาพืชศาสตร์ และสาขาสัตวศาสตร์ เป็นต้น ผลงานทางด้านวิชาการ เป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ ในเรื่องแนวคิดและหลักการผลิตในระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พลังงานทดแทน การเผาถ่านด้วยถังน้ำมัน  200 ลิตร  และประโยชน์จากน้ำส้มควันไม้  หลักธรรมชาติของพืชและการใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านในการบริหารจัดการ   การผลิตปุ๋ยหมักและการปรับปรุงบำรุงดินโดยอินทรียวัตถุ การผลิตฮอร์โมนสารสกัดขับไล่แมลงจากพืชสมุนไพรและไม้ผล การเพาะพันธุ์เห็ด การเลี้ยงสัตว์และผลิตอาหารสัตว์โดยภูมิปัญญาชาวบ้าน การผลิตน้ำยาเอนกประสงค์ การแปรรูปอาหาร พันธุกรรมพื้นบ้าน เป็นผู้ที่สามารถนำวิชาความรู้จากประสบการณ์ตรงมาใช้ในการพัฒนาอาชีพให้กับเกษตรกรในท้องถิ่นจนเป็นที่ยอมรับของสังคมจากความสำเร็จในการประกอบ อาชีพ ด้วยความวิริยะอุตสาหะ ประกอบด้วยความรู้ ความสามารถ ความมุ่งมั่นจนทำให้ประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพ  การมีส่วนร่วมอุทิศตนต่อสังคมและมหาวิทยาลัย สภามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จึงเห็นสมควรมอบ ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (พืชศาสตร์)  เพื่อเป็นเกียรติประวัติสืบไป

สถานที่ติดต่อนายชูศักดิ์ หาดพรม ด้านเกษตรกรรม (เกษตรผสมผสาน)บ้านแสงเทียน 118 ตำบลเมืองจัง กิ่งอำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน 55000

 

Leave a Reply

Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.